18 stycznia 2026 r., przedstawiciele Okręgu Lubelskiego Związku Oficerów Rezerwy Rzeczypospolitej Polskiej, uczestniczyli w Kazimierzu Dolnym w obchodach 163. rocznicy Powstania Styczniowego.
Okręg Lubelski ZOR RP reprezentowali: mjr w st. spocz. Janusz Rzepka – prezes Okręgu, ppor. w st. spocz. Piotr Kowalski i Lech Marczak – wiceprezesi Okręgu, kpr. w st. spocz. Waldemar Mańko oraz Wojciech Szynkora.
Odchody rozpoczęła msza św., sprawowana w intencji poległych powstańców w kazimierskiej Farze. Ks. prałat Tomasz Lewniewski przywołał nazwiska bohaterów tamtych wydarzeń. Wśród nich znaleźli się m.in. Józef Broniewicz – najstarszy uczestnik powstania, a także Albert Chmielewski, późniejszy święty Brat Albert oraz wielu innych, którzy oddali życie za ojczyznę.
W okolicach Puław i Kazimierza Dolnego oddziałem powstańców dowodził Leon Frankowski. Większość oddziału stanowili studenci z Puławskiego Instytutu Politechnicznego i Rolniczo – Leśnego. Oddział powstańczy zasilili także mieszkańcy Kazimierza oraz okolicznych miejscowości.
22 stycznia 1883 r. oddział Frankowskiego wkroczył do Kazimierza. Na kazimierskim rynku odczytano manifest rządu narodowego i utworzono administrację. Zgromadziło się wówczas około 700 ochotników.
W okolicy Dwikoz doszło do nierównej bitwy z Rosjanami. Oddział Frankowskiego został rozbity i praktycznie przestał istnieć. Zginęło ponad 100 powstańców, głownie studentów. Kilkudziesięciu dostało się do niewoli. Dowódca został aresztowany i „osądzony” przez Rosjan. W dniu 20 czerwca 1863 roku został powieszony na terenie koszar w Lublinie.
Choć Powstanie Styczniowe zakończyło się klęską militarną, w wymiarze duchowym i moralnym stało się zwycięstwem narodu. Umocniło polską tożsamość, wiarę i przekonanie, że wolność nie jest dana raz na zawsze.
Po uroczystej mszy świętej nastąpiło przejście na dawny cmentarz parafialny, gdzie przy pamiątkowych tablicach poświęconym powstańcom uczestnicy złożyli kwiaty i zapalili znicze.
W uroczystościach uczestniczyli przedstawiciele władz samorządowych – burmistrz Kazimierza Dolnego Artur Pomianowski, przewodniczący Rady Miejskiej Piotr Guz oraz mieszkańcy miasta.
Tekst: Janusz Rzepka
Foto: Antoni Kowalski
